Rechten, een globale weergave in vijf folders

                    zie ook http://www.hulpgids.nl/wetten/pvp_rechten.htm

                        WMCZ: http://www.hulpgids.nl/wetten/  met een toelichting op de 
                        wettelijke bevoegdheden

            Folders zijn o.a. verkrijgbaar in de raadskamer in Beukenrode

  &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&

r Algemene Rechten

          r    Vrijwillig opgenomen

          r    Gedwongen opgenomen met een IBS

          r    Gedwongen opgenomen met een RM

          r    Middelen of Maatregelen

          r    Voorwaardelijke machtiging

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&

    r ALGEMENE RECHTEN

Voor de (geestelijke) gezondheidszorg zijn in de afgelopen jaren diverse wetten tot stand gekomen, waarin zowel de relatie tussen patiënt en behandelaar als de relatie tussen patiënt en instelling centraal staan. Eén van deze wetten is de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen, afgekort: BOPZ.

In deze brochure vindt u informatie over een aantal algemene rechten die van belang zijn voor patiënten in een psychiatrisch ziekenhuis. De laatste tijd wordt vaak ook gesproken over cliënt in plaats van patiënt. 
In deze brochure wordt steeds de mannelijke vorm gebruikt van arts, advocaat, enzovoorts. Dit betekent niet dat er geen vrouwelijke artsen of advocaten zijn.

m     Om welke algemene rechten gaat het?

Iedereen heeft algemene rechten. Ze zijn zo belangrijk dat ze in de Nederlandse wetgeving en rechtspraak zijn vastgelegd. Ook wanneer u bent opgenomen of op een andere manier gebruik maakt van hulp vanuit een instelling voor gezondheidszorg, behoudt u deze rechten, tenzij bepalingen in de wet beperkingen mogelijk maken.
Bij beperkingen gelden wel allerlei waarborgen.

Belangrijke rechten zijn:

F     recht op bewegingsvrijheid,
F     recht op informatie,
F     recht op contact,
F     recht op privacy,
F     recht op geheimhouding,
F     recht op eigen geloof of levensbeschouwing,
F     recht op politieke meningsvorming en -uiting,
F     recht op eigendom,
F     recht om een klacht in te dienen.

m     Om welke beperkingen gaat het?

De wet BOPZ geeft regels voor gedwongen opnemingen.
Niet alleen wat betreft de gedwongen opneming zelf, maar ook wat betreft behandeling en verblijf. Tijdens het verblijf kunnen rechten beperkt worden wanneer sprake is van een 
acute noodsituatie. De beperkingen vinden dan plaats tijdens de individuele behandeling.
Anders zijn de beperkingen die samenhangen met de huisregels.  Dit zijn regels die voor iedereen gelden om het verblijf en de dagelijkse gang van zaken zo goed mogelijk te laten verlopen. Huisregels mogen echter nooit in strijd zijn met de wet BOPZ. 
De huisregels zijn op de afdeling verkrijgbaar.

m     Bewegingsvrijheid

In principe heeft iedereen recht op bewegingsvrijheid.

Als er door persoonlijke omstandigheden beperkingen aan uw bewegingsvrijheid moeten worden gesteld, gebeurt dat altijd in overleg met u. Individuele afspraken worden vastgelegd in uw behandelplan. Afspraken die voor iedereen gelden, zoals bijvoorbeeld bezoektijden, staan omschreven in de huisregels.
De meeste mensen zijn vrijwillig in Meerkanten opgenomen.
Er zijn echter ook mensen die gedwongen zijn opgenomen, na een beslissing van de rechter. 
Zij mogen het ziekenhuis niet verlaten.  Meer informatie over gedwongen opname vindt u in de brochures ‘Gedwongen opgenomen met een IBS’ en ‘Gedwongen opgenomen met een RM’, die u op de afdeling kunt krijgen.

m      Informatie en toestemming

Zodra u bent opgenomen maakt uw hulpverlener (arts) samen met u een bahandelplan. 
Uw arts informeert u over het doel en de inhoud van uw behandeling en eventuele alternatieven.
Op die manier kunt u gezamenlijk beslissen welke behandeling het beste bij u past. 
Slechts in uitzonderlijke gevallen mag de hulpverlener een behandeling of een middel toepassen zonder dat u daarvoor toestemming hebt gegeven.
Er moet dan sprake zijn van ernstig gevaar of overbrugging van een tijdelijke noodsituatie. 
Ook bij gedwongen opgenomen patiënten geldt dat zij toestemming moeten geven voor de behandeling.

U hebt ook recht op inzage in uw dossier.
Wanneer u wilt, kunt u uw dossier lezen of vragen om kopieën van (delen van) uw dossier. Op uw verzoek kunt u hierbij hulp krijgen. U hebt ook het recht informatie te weigeren. 
U kunt de arts vragen om de resultaten van een onderzoek niet aan u te vertellen.

m     Contact

U hebt recht op contact met de wereld buiten het ziekenhuis.
U kunt televisie kijken, naar de radio luisteren, boeken, kranten en tijdschriften lezen. 
U kunt post ontvangen en versturen, en telefoneren. En natuurlijk mag u tijdens 
bezoekuren bezoek ontvangen.
Bij patiënten die gedwongen zijn opgenomen, kunnen deze rechten alleen ingeperkt worden als er gevaar bestaat voor de veiligheid van de patiënt, ter voorkoming van strafbare feiten, of wanneer de goede gang van zaken in het ziekenhuis in gevaar komt. Zo mag de post bijvoorbeeld op drugs worden gecontroleerd. De patiënt moet bij deze controle aanwezig zijn. Gevaarlijke voorwerpen worden bij opneming of op een later tijdstip in bewaring genomen en bij vertrek teruggegeven. 
Verboden voorwerpen zoals drugs, worden door het ziekenhuis in bewaring genomen, waarna de politie ze anoniem in beslag neemt.

Wanneer sprake is van beperking van uw recht op contact, wordt dit vastgelegd in uw behandelplan en wordt de geneesheer-directeur in kennis gesteld van de beperking.
Wanneer u het niet eens bent met de motivering, kunt u de beslissing aanvechten bij de klachtencommissie of het bestuur van Meerkanten.
Niemand kan u verbieden contact te hebben met de volgende personen:

F     de patiëntenvertrouwenspersoon
F     het bestuur van het ziekenhuis
F     uw advocaat
F     de officier van justitie
F     de (hoofd)inspectie voor de geestelijke gezondheidszorg.

m     Privacy

Recht op privacy betekent dat u het recht hebt u terug te trekken. 
Alleen, maar ook met andere patiënten of met bezoek. U hebt ook recht op intimiteit en seksualiteit.
Daarbij mag u de privacy en gevoelens van anderen niet kwetsen. 
U moet bijvoorbeeld rekening houden met de ruimte als u met meer mensen op een kamer woont.
Ook moet u rekening houden met de huisregels.
Ook bij dit recht geldt dat uw rechten in overleg ingeperkt kunnen worden.
De afspraken hierover worden vastgelegd in uw behandelplan.

m     Geheimhouding

Het ziekenhuis geeft geen informatie over u aan anderen zonder uw schriftelijke toestemming. 
Alleen voor die mensen die direct bij uw hulpverlening betrokken zijn, is geen schriftelijke 
toestemming vereist.
Ook het feit dat u bent opgenomen wordt geheim gehouden, als u wilt zelfs voor uw naaste familie en relaties. Hetzelfde geldt voor gegevens uit uw dossier. Ook hieruit krijgt niemand zomaar informatie.

Wanneer u gedwongen opgenomen bent, is het ziekenhuis op grond van de wet BOPZ echter verplicht tot het geven van inlichtingen aan bijvoorbeeld de officier van justitie en de inspecteur voor de geestelijke gezondheidszorg. Aan uw wettelijke vertegenwoordiger en naaste familiebetrekkingen wordt meegedeeld dat u gedwongen bent opgenomen. Afhankelijk van uw persoonlijke omstandigheden kan uw familie bij het overleg over uw behandeling betrokken worden.

m     Eigen geloof of levensovertuiging

Iedereen heeft recht op zijn eigen geloof of levensovertuiging. Het is in principe dan ook voor iedereen mogelijk de gebruiken van zijn geloof te volgen. Men kan met een geestelijk raadsman spreken of naar een dienst gaan. Ook zijn er mogelijkheden voor een speciaal dieet, als u om geloofsredenen bijvoorbeeld geen varkensvlees eet. Ook met de ramadan wordt op uw verzoek rekening gehouden.Meer informatie over de voorzieningen voor geestelijke verzorging vindt u in het "algemene informatieboekje".

m     Politieke meningsuiting

Tenzij sprake is van onder curatele stelling, kunt u uw politieke rechten in het ziekenhuis blijven uitoefenen, ook als u gedwongen opgenomen bent.
Wanneer er verkiezingen zijn zorgen wij ervoor dat u kunt stemmen, of we informeren u hoe u op een andere manier uw stem kunt uitbrengen.

m     Eigendom

Uw eigendommen kunt u opbergen in uw kast, die op slot kan. Het ziekenhuis is alleen aansprakelijk voor diefstal als de kast op slot is en aantoonbaar is dat hij met geweld door anderen is opengemaakt. Het is niet verstandig kostbaarheden mee te nemen naar het ziekenhuis. Eventueel kunt u dingen in bewaring geven bij Meerkanten.
Wanneer u vertrekt, of wanneer u de spullen nodig heeft, kunt u ze terugkrijgen. 
Als u spullen die u in het ziekenhuis maakt, wilt bewaren, maakt u daar afspraken over met uw behandelteam.
Bij gedwongen opgenomen patiënten kunnen voorwerpen worden afgenomen die een gevaar kunnen opleveren voor de veiligheid van de patiënt of de goede gang van zaken in het ziekenhuis. De patiënt kan daartoe aan zijn kleding en aan het lichaam worden onderzocht. Hij krijgt een bewijs van ontvangst waarop de afgenomen voorwerpen zijn omschreven.

m     Klachten en klachtenregeling

Op grond van de huidige wetgeving beschikt ieder ziekenhuis over een klachtenregeling. U kunt klagen over besluiten of over gedragingen van medewerkers in Meerkanten.
Vaak helpt een gesprek met uw arts of een van de medewerkers van de afdeling al. 
Als u dat wilt, kan de patiëntenvertrouwenspersoon, kortweg PVP genoemd, u helpen bij zo’n gesprek. De PVP kan u ook helpen bij het indienen van een klacht.
De PVP is in dienst van een aparte stichting en dus onafhankelijk van het ziekenhuis. U kunt de PVP bereiken via telefoonnummer: 0341 - 566 491 (binnen Meerkanten: 66491)

m     Welke brochures zijn er?

Over de volgende onderwerpen is op de afdeling patiëntenadministratie en / of bij de cliëntenraad een brochure verkrijgbaar:

&     Algemeen informatieboekje Meerkanten
&     Vrijwillig opgenomen
&     Gedwongen opgenomen met een IBS
&     Gedwongen opgenomen met een RM
&     Middelen en Maatregelen in noodsituaties
&     Privacy - reglement
&     Ondercuratelestelling en onder bewindstelling

     terug naar boven

Voor de (geestelijke) gezondheidszorg zijn diverse wetten tot stand gekomen, waarin zowel de relatie tussen patiënt en behandelaar als de relatie tussen patiënt en instelling centraal staan.Eén van die wetten is de wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst, afgekort tot WGBO. Een andere wet is de wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen.

In deze brochure (af te halen bij de cliëntenraad) kunt u de mondelinge informatie die u bij binnenkomst krijgt, nog eens nalezen. De brochure noemt enkele belangrijke rechten die u als patiënt heeft. Ook wordt geprobeerd u een idee te geven van wat er de eerste dagen na uw opneming gebeurt.
In deze brochure wordt steeds de mannelijke vorm gebruikt van arts, advocaat, enzovoorts. Dit betekent niet dat er geen vrouwelijke artsen of advocaten zijn.

Een vrijwillige opname betekent dat u uit vrije wil op Meerkanten bent. Misschien ervaart u uw opneming niet als vrijwillig omdat u geen andere keus hebt. U moet ‘vrijwillig’ daarom zien als een juridisch woord, dat aangeeft dat u zich - hoe vervelend u dit misschien ook vindt - bereid heeft getoond tot opneming.

m     Welke rechten heeft u?

In ieder ziekenhuis gelden regelingen om uw rechten te waarborgen. Zo heeft u bijvoorbeeld recht op bewegingsvrijheid, op informatie, op contact, op privacy, enzovoort. In de folder ‘Algemene Rechten’ wordt dieper op uw rechten ingegaan. Een belangrijk recht is het recht op informatie, bijvoorbeeld over de werking van medicijnen en over mogelijke therapieën. Deze informatie heeft u nodig om samen met uw behandelteam een plan op te kunnen stellen voor uw behandeling.

m     Wat gebeurt er de eerste dagen?

Bij binnenkomst geeft u eerst een aantal gegevens door voor de medische administratie. Hierna gaat u naar de afdeling waar u opgenomen wordt. Sommige afdelingen beschikken over eigen voorlichtingsmateriaal waarin de gang van zaken op de afdeling beschreven wordt. In het algemeen mag u het volgende verwachten: na de opname begint het onderzoek. 
U praat met de leden van uw behandelteam (bijv. verpleegkundigen, arts, psycholoog, maatschappelijk werker). Regelmatig gaat u samen na of alles naar wens verloopt. 
Alle afspraken worden schriftelijk vastgelegd in uw behandelplan. Na enige tijd beslist u samen met uw behandelteam hoe verder te gaan.Misschien gaat u naar huis, eventueel met begeleiding in bijvoorbeeld een dagcentrum. Misschien blijft u langer in Meerkanten. 
Dan stelt u samen met het behandelteam een vervolg-behandelplan op.

               Als u vrijwillig bent opgenomen, kunt u niet gedwongen
               worden tot een behandeling waar u niet mee instemt.
               Als zou blijken dat er geen alternatieven zijn, kunt u zelf besluiten om weg te gaan, 
               of het ziekenhuis kan besluiten om u te ontslaan.
               Het ziekenhuis heeft een inspanningsverlichting u te wijzen op mogelijkheden voor nazorg,                  
               onderdak en financiën.
               U dwingen tot een behandeling, of tot het innemen van een medicijn, kan alleen wanneer 
               uw arts vindt dat u onmiddellijk gevaar oplevert voor uzelf of voor anderen. 
               In dit geval is geen sprake meer van vrijwilligheid en zal uw arts zo spoedig mogelijk een                  
               inbewaring-stelling (IBS) moeten aanvragen.
               Er is dan sprake van een gedwongen opneming. Op dat moment zal opnieuw beoordeeld                  
               moeten worden of gedwongen behandeling / medicatie geoorloofd is.
               Welke gevolgen dat voor u heeft, leest u in de brochure
               ’Gedwongen opgenomen met een IBS’ die u op de afdeling kunt krijgen.

m     Bij wie kunt u met klachten terecht?

Op grond van de huidige wetgeving beschikt ieder ziekenhuis over een klachtenregeling.
U kunt klagen over besluiten of over gedragingen van medewerkers van Meerkanten.
Vaak helpt een gesprek met een van de medewerkers op uw afdeling. 
U kunt dit alleen doen of samen met iemand die u vertrouwt. 
U kunt ook de steun vragen van de patiëntenvertrouwenspersoon (PVP). 
De PVP is in dienst van een aparte stichting en dus onafhankelijk van het ziekenhuis.
De PVP kan u informeren over de klachtenregeling en u helpen bij het indienen van een klacht.
De PVP is bereikbaar op telefoonnummer 0341 - 566 491 of intern 66491.

m     Praktische wenken

               In Meerkanten heeft u de volgende dingen nodig:

1 uw ziekenfondskaart of verzekeringspapieren,
1 uw medicijnen en dieetvoorschriften als u die heeft,
1 kleding en toiletspullen,
1 wat geld voor als u wilt telefoneren of iets wilt kopen.

Kostbaarheden kunt u beter thuis laten. Het ziekenhuis is slechts beperkt aansprakelijk voor verlies en diefstal.

Voor de (geestelijke) gezondheidszorg zijn diverse wetten tot stand gekomen, waarin zowel de relatie tussen patiënt en behandelaar, als de relatie tussen patiënt en instelling centraal staan. Op 1 januari 1994 is één van deze wetten in werking getreden, namelijk de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen, afgekort tot BOPZ. De wet BOPZ regelt de interne rechtspositie van patiënten die gedwongen zijn opgenomen.
Deze brochure probeert antwoord te geven op vragen die u heeft over uw rechten en over de juridische gevolgen van uw opname. Ook wordt aangegeven waar u met klachten terecht kunt, of wat u kunt doen om uit Meerkanten ontslagen te kunnen worden.
In deze brochure wordt steeds de mannelijke vorm gebruikt van arts, advocaat, enzovoorts. Dit betekent niet dat er geen vrouwelijke artsen of advocaten zijn.

m Hoe kunt u gedwongen opgenomen worden?

Volgens de wet zijn er drie manieren om gedwongen te worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. De eerste is een Inbewaringstelling (IBS).
Dit is een spoedprocedure, waarbij binnen enkele dagen na opname door de rechter wordt getoetst of aan de voorwaarden voor een IBS is voldaan.
De tweede manier is met een Rechterlijke Machtiging (RM) op vordering van de officier van justitie en op verzoek van de echtgenoot, ouders, bepaalde bloedverwanten, voogd of curator van de op te nemen patiënt.
De derde manier is ook een Rechterlijke Machtiging, maar dan op verzoek van de op te nemen patiënt zelf.
De RM is geen spoedprocedure, zoals de IBS. In de brochure ‘Gedwongen opgenomen met een RM’, wordt uitgebreid op de RM ingegaan.

m Wat is een IBS?

IBS is een spoedprocedure om u - hoewel u zich daartoe niet bereid hebt verklaard - in een psychiatrisch ziekenhuis op te nemen. Om u op deze manier op te nemen moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:

v er is een ernstig vermeoden dat u lijdt aan een psychische stoornis en u 
      veroorzaakt een onmiddellijk dreigend gevaar,
v men denkt dat er een verband bestaat tussen uw stoornis en het gevaar,
v u bent ouder dan twaalf jaar en niet vrijwillig bereid tot opneming, of
v u bent jonger dan twaalf jaar en uw ouders verschillen van mening,
v de dreiging van gevaar is zo dringend dat een uitspraak van de rechter niet kan 
      worden afgewacht,
v het gevaar kan niet op een andere manier, buiten een psychiatrisch ziekenhuis 
      worden afgewend.

De rechter oordeelt na opname of voortzetting van de IBS nodig is. Het kan ook gebeuren dat een vrijwillige opname wordt veranderd in een gedwongen opname.
Een voorbeeld: Iemand wil vertrekken tegen het advies van de verantwoordelijke hulpverlener. Dit is meestal niet zo erg. De hulpverlener denkt echter van deze patiënt dat hij een onmiddellijk gevaar is voor zichzelf of anderen wanneer hij op dat moment vertrekt. In dat geval stelt de geneesheer-directeur een geneeskundige verklaring op en verzoekt de burgemeester een IBS af te geven. Het kan zijn dat de geneesheer-directeur deze taak mandateert aan een der psychiaters van Meerkanten. De geneesheer-directeur blijft echter eindverantwoordelijk voor deze taak.

De burgemeester stelt u in bewaring. Hij tekent de beschikking en brengt de volgende personen op de hoogte:
v de officier van justitie
v uw advocaat
v de inspecteur voor de geestelijke gezondheidszorg
v uw naaste familie of relaties, of uw wettelijk vertegenwoordiger.

Belangrijk is de geneeskundige verklaring. Hieruit moet blijken dat een IBS noodzakelijk is. Zonder die geneeskundige verklaring kunt u geen IBS krijgen en kunt u niet tegen uw wil worden opgenomen. Deze geneeskundige verklaring wordt bijna altijd geschreven door een onafhankelijk psychiater. Dat is een arts bij wie u niet in behandeling bent, en die niet werkt in het ziekenhuis waar u bent opgenomen.
Een IBS moet direct uitgevoerd worden. Zowel de geneeskundige verklaring als de verklaring van de burgemeester mogen niet ouder zijn dan één dag. U wordt dus binnen één dag opgenomen. Nadat u bent opgenomen, stuurt de burgemeester zijn verklaring samen met de geneeskundige verklaring naar de officier van justitie. Deze legt de stukken voor aan de rechter.
De rechter beslist daarna tot voortzetting van de IBS. Voordat hij die beslissing neemt, moet hij u horen. Dit gebeurt binnen drie werkdagen na ontvangst van de stukken. Tijdens dit gesprek krijgt u hulp van een advocaat.
Deze neemt contact met u op voordat de rechter komt. Hij helpt u bij de rechterlijke procedure en let erop dat alles volgens de regels verloopt.

De gesprekken met de advocaat en de rechter kunt u gebruiken om alles over uw opname te bespreken. Wanneer u het niet eens bent met uw opname of met de geneeskundige verklaring, moet u hun dat vertellen. U kunt ook een verzoek indienen om een andere deskundige te horen.

Heeft u steun nodig bij het gesprek met de rechter of de advocaat, of bent u niet tevreden over uw gesprek met de rechter, dan kunt u de patiëntenvertrouwenspersoon, kortweg PVP, vragen u te helpen. Die is speciaal werkzaam in Meerkanten om u te helpen met klachten en problemen.

U hebt direct na opname recht op:
v bijstand van de patiëntenvertrouwenspersoon,
v bijstand van een advocaat,
v een gesprek met de rechter.

Tussen uw opname en het besluit tot voortzetting van de lBS kunnen ongeveer 10 dagen zitten. Vanaf het besluit tot voortzetting is een lBS drie weken geldig.
Na die drie weken is verlenging niet mogelijk. Maar als uw psychiater vindt dat u Meerkanten nog niet kunt verlaten, moet een rechterlijke machtiging worden aangevraagd. De lBS duurt in dat geval tot de rechterlijke machtiging begint. Dat kan ten hoogste drie weken later zijn.

m Wat zijn de gevolgen van een lBS?

Als u met een lBS bent opgenomen, heeft dat gevolgen voor uw rechtspositie.
U bent in uw bewegingsvrijheid beperkt. U mag Meerkanten niet verlaten. Gaat u toch weg, dan kan Meerkanten u terughalen met hulp van de politie. De lBS is een noodmaatregel waarin verlof niet past. De hulpverlener kan u in acute noodgevallen dwingen om bijvoorbeeld medicijnen te nemen. Ook separeren is mogelijk als er sprake is van een acute noodsituatie. Veel rechten die andere patiënten ook hebben, houdt u als u met een lBS opgenomen bent. U mag bezoek ontvangen, telefoneren, de krant lezen, enzovoorts.
Op deze regel zijn beperkingen mogelijk.
De arts kan u iets verbieden om de volgende redenen:

    Als duidelijk is dat het uw gezondheid schaadt.
Hij vertelt u dan waarom u iets niet mag.
Een voorbeeld: u bent opgenomen omdat u ernstig aan de drank was en daardoor alles kort en klein sloeg. U hebt zich via de post een fles jenever laten sturen. De arts verbiedt u nog langer dit soort pakketjes te ontvangen, omdat hij vindt dat uw behandeling geen enkele zin heeft als u blijft drinken.

    Om strafbare feiten te voorkomen.
U mag bijvoorbeeld geen wapens of drugs laten meebrengen door bezoek. Om deze reden kan de arts verbieden dat u bezoek ontvangt. Ook de huisregels kunnen uw rechten beperken, maar alleen voor zover noodzakelijk om een ordelijk verloop in Meerkanten mogelijk te maken.
Een aantal rechten houdt u altijd. Niemand kan u verbieden contact te hebben met:
v uw advocaat,
v de patiëntenvertrouwenspersoon,
v het bestuur van Meerkanten,
v de officier van justitie,
v de inspecteur voor de geestelijke gezondheidszorg,
v de rechter.

Ja, als u met een IBS bent opgenomen, kunt u over uw eigen geld beschikken. U mag ook uw eigen goed beheren en bijvoorbeeld stemmen. In officiële termen heet dit dat u ‘handelingsbekwaam’ bent.
Er zijn echter enkele wettelijke uitzonderingen:
 v Wanneer u een onder bewind stelling hebt.
Dit betekent dat u de bevoegdheid verliest uw geld te beheren. De kantonrechter wijst iemand aan die uw geld voor u beheert. Dit is de bewindvoerder; meestal iemand die u goed kent. U hebt zijn toestemming nodig als u bijvoorbeeld dure dingen wilt kopen, of een hypotheek op uw huis wilt nemen.
    v Wanneer u een onder curatele stelling hebt.
Dit heeft tot gevolg dat u het beheer over geld en goed verliest. U bent handelingsonbekwaam. De rechter wijst een curator en een toeziend curator aan die u vertegenwoordigen. U heeft zijn toestemming nodig om iets te kopen of te verkopen of om bijvoorbeeld een huurcontract af te sluiten.

Meer informatie over onderbewindstelling en ondercuratelestelling vindt u in een folder van het ministerie van Justitie. De folder is op de afdeling patiëntenadministratie verkrijgbaar.

U kunt om vele redenen om opheffing van een IBS vragen.
U vindt bijvoorbeeld dat u zover bent genezen dat u de kliniek kunt verlaten. Of u wilt uw behandeling vrijwillig voortzetten. Of u vindt dat u ten onrechte een IBS heeft gekregen omdat u helemaal geen gevaar bent voor uzelf of voor anderen.
Om een IBS op te heffen zijn er verschillende mogelijkheden:
    v     U vraagt via uw psychiater aan de geneesheer-directeur om ontslagen te worden. 
            Hij heeft wettelijk de mogelijkheid om een IBS op te heffen door u ontslag te verlenen.
    v     U vraagt de rechter de IBS niet voort te zetten.
Dit kunt u doen op het moment dat de rechter met u komt praten. U vertelt hem waarom u vindt dat de IBS
onterecht is. Tijdens dit gesprek krijgt u bijstand van een advocaat. Hij kan u met uw vraag aan de rechter helpen.

Wanneer een IBS blijft bestaan, dan stuurt de geneesheer-directeur uw verzoek met alle papieren naar de officier van justitie. Omdat dit langer duurt dan de drie weken die een IBS kan duren, is dat weinig zinvol. Het heeft wel zin als tijdens uw IBS een rechterlijke machtiging (RM) is aangevraagd: dan duurt de IBS maximaal zeven weken.

Op grond van de huidige wetgeving beschikt ieder ziekenhuis over een klachtenregeling.
U kunt klagen over besluiten en over gedragingen van medewerkers van Meerkanten. Vaak helpt een gesprek met de medewerkers op uw afdeling. U kunt dit alleen doen of samen met iemand die u vertrouwt.
U kunt ook de steun vragen van de patiëntenvertrouwenspersoon (PVP). De PVP is in dienst van een aparte stichting en dus onafhankelijk van het ziekenhuis. Hij kan u informeren over de klachtenregeling en u helpen bij het indienen van een klacht. Een andere mogelijkheid is uw advocaat om hulp vragen, bijvoorbeeld als u een klacht wilt indienen buiten het ziekenhuis, zoals bij de officier van justitie of de inspecteur voor de geestelijke gezondheidszorg. Ook hierover kan de PVP u adviseren.

De Inbewaringstelling (IBS) is een spoedprocedure waarmee u tegen uw wil in een psychiatrisch ziekenhuis wordt opgenomen. De opname met IBS is met veel wettelijke waarborgen omgeven. Daarnaast gelden ten aanzien van uw verblijf en uw behandeling welomschreven regels en beperkingen.
Bij opname met een IBS hoort een geneeskundige verklaring. Uit deze verklaring moet blijken dat u ten gevolge van een psychische stoornis een onmiddellijk dreigend gevaar bent voor uzelf, voor anderen of voor de openbare orde.
Na uw opname beslist de rechter of de lBS wordt voortgezet.
Voordat hij deze beslissing neemt, zal hij uw mening vragen. Een advocaat helpt u gratis bij dit gesprek. Hij neemt zelf contact met u op.
Het belangrijkste gevolg van een lBS is dat u het ziekenhuis niet mag verlaten. 
Tevens kan u in acute noodsituaties gedwongen worden om bijvoorbeeld medicijnen in te nemen, of kan u gesepareerd worden.
Aan de volgende personen of instanties kunt u vragen de lBS op te heffen:
    F de geneesheer-directeur van de Meerkanten
    F de rechter
    F het bestuur van Meerkanten.

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&

Voor de (geestelijke) gezondheidszorg zijn diverse wetten tot stand gekomen, waarin zowel de relatie tussen patiënt en behandelaar, als de relatie tussen patiënt en instelling centraal staan. Op 1 januari 1994 is één van deze wetten in werking getreden, namelijk de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen, afgekort tot BOPZ.
De wet BOPZ regelt de interne rechtspositie van patiënten die gedwongen zijn opgenomen.
Deze brochure probeert antwoord te geven op vragen die u heeft over uw rechten en over de juridische gevolgen van uw opname. Ook wordt aangegeven waar u met klachten terecht kunt, of wat u kunt doen om uit Meerkanten ontslagen te kunnen worden.
In deze brochure wordt steeds de mannelijke vorm gebruikt van arts, advocaat, enzovoorts. Dit betekent niet dat er geen vrouwelijke artsen of advocaten zijn.

m Hoe kunt u gedwongen opgenomen worden?

Volgens de wet zijn er drie manieren om gedwongen te worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. De eerste is een Inbewaringstelling (IBS). Dit is een spoedprocedure, waarbij binnen enkele dagen na opname door de rechter wordt getoetst of aan de voorwaarden voor een IBS is voldaan. De tweede manier is met een rechterlijke machtiging (RM) op vordering van de officier van justitie en op verzoek van echtgenoot, ouders, bepaalde bloedverwanten, voogd of curator van de op te nemen patiënt. De derde manier is ook een Rechterlijke Machtiging, maar dan op verzoek van de op te nemen patiënt zelf. De RM is geen spoedprocedure, zoals de IBS. Er wordt vooraf gekeken of u met een RM opgenomen moet worden.

m Wat is een RM?

Een RM is een manier om u - hoewel u zich daartoe niet bereid hebt verklaard - toch op te nemen in een psychiatrisch ziekenhuis.
Om u met een RM op te nemen moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:

F er is een ernstig vermoeden dat u lijdt aan een psychische stoornis waardoor u 
     gevaar veroorzaakt,
F het gevaar kan niet buiten het ziekenhuis worden afgewend,
F u vertoont geen bereidheid tot opneming en u bent ouder dan 12 jaar,
F of u bent jonger dan 12 jaar en uw ouders of wettelijk vertegenwoordigers zijn 
     tegen opneming of verschillen daarover van mening.

Soms gebeurt het dat iemand eerst met een Inbewaringstelling (IBS) gedwongen wordt opgenomen. Tijdens de eerste weken kan blijken dat hij langer gedwongen opgenomen moet blijven. De behandelend psychiater stelt dan een geneeskundige verklaring op, die vervolgens wordt ondertekend door de geneesheer-directeur. Na een beslissing van de rechter kan de desbetreffende persoon vervolgens langer tegen zijn wil opgenomen blijven.
Deze procedure moet dan wel in gang gezet worden voor het aflopen van de IBS, dus binnen een termijn van drie weken na opname.

Volgens de wet kunnen de volgende personen een verzoek tot RM aanvragen bij de Officier van Justitie:
F uw echtgenoot of levenspartner,
F ouders (tenzij zij uit de ouderlijke macht zijn gezet),
F meerderjarige bloedverwanten in de rechte lijn (grootouder, kinderen, kleinkinderen),
F bloedverwanten tot en met de tweede graad (tantes, ooms, broers en zusters),
F voogd of curator van betrokkene.

Ook de Officier van Justitie zelf kan de rechter om een RM verzoeken. Bij een verzoek moet een geneeskundige verklaring zijn gevoegd die is opgesteld door een psychiater (dus niet door uw huisarts of een andere arts). Uit deze verklaring moet blijken dat de RM nodig is. De volgende stap is dat de rechter officieel beslist of u een RM krijgt.
Hij neemt deze beslissing pas nadat hij met u en met andere personen heeft gesproken, zoals vroegere hulpverleners, bepaalde familieleden, wettelijke vertegenwoordigers en uw advocaat. De rechter wijst een advocaat aan die u gratis juridische bijstand verleent gedurende de hele procedure. Als de rechter heeft besloten dat een RM noodzakelijk is, is er geen hoger beroep mogelijk op deze uitspraak.
Binnen twee weken na de uitspraak van de rechter moet u zijn opgenomen. Daarna vervalt de RM. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer u onvindbaar bent.

De maximale duur van een RM is de eerste keer een half jaar. De rechter kan bepalen dat deze termijn korter is. Als uw psychiater na dat half jaar van oordeel is dat u langer opgenomen moet blijven, stelt hij een verklaring op die ondertekend wordt door de geneesheer-directeur.
De rechter beoordeelt aan de hand van de verklaring en het behandelingsplan of verlenging van de RM noodzakelijk is. De verlenging kan tot maximaal een jaar duren. Voordat de rechter de RM verlengt, moet hij u horen. U krijgt bij dit gesprek gratis hulp van een advocaat. Deze neemt zelf contact met u op.
Een verlenging kan telkens opnieuw aangevraagd worden door uw psychiater. Als u vijf jaren achtereen bent opgenomen geweest, kan een verlenging door de rechter voor steeds twee jaren worden gegeven, maar dat hoeft niet het geval te zijn.

In bepaalde omstandigheden kunt u zelf de Officier van Justitie verzoeken om een RM. Bijvoorbeeld als u verslaafd bent en inziet dat er iets moet gebeuren om van de verslaving af te komen. Als u op eigen verzoek met een RM bent opgenomen, kunt u het ziekenhuis niet zomaar verlaten. Ook wanneer u zelf een RM aanvraagt, kijkt de rechter of u gevaar veroorzaakt en of het gevaar alleen in een psychiatrisch ziekenhuis kan worden afgewend.
Ook de rest van de procedure is dezelfde als bij het verkrijgen van een gewone’ RM. De RM op eigen verzoek duurt echter minimaal een half jaar en maximaal een jaar. Daarna kunt u wel vrijwillig blijven. Als u niet vrijwillig wilt blijven, maar uw psychiater is van mening dat verdere behandeling en verblijf nodig zijn, moet een gewone RM worden aangevraagd.

m     Wat zijn de gevolgen van een RM?

Wanneer u met een RM bent opgenomen, heeft dat een aantal gevolgen.

x Het belangrijkste is dat u de Meerkanten niet mag verlaten, tenzij u toestemming heeft van de geneesheer-directeur. Dit kan in de vorm van verlof of voorwaardelijk ontslag. Aan de toestemming kunnen voorwaarden worden gesteld.

x Verlaat u de Meerkanten zonder toestemming, of houdt u zich niet aan de gestelde voorwaarden, dan kan u door de politie worden teruggehaald.

x U kunt in acute noodsituaties door de voor u verantwoordelijke hulpverlener gedwongen worden om bijvoorbeeld medicijnen te nemen.
U kunt ook gesepareerd worden tegen uw wil.

Dwangbehandeling of toepassing van Middelen en Maatregelen ter overbrugging van een acute noodsituatie mag alleen in uitzonderingsgevallen. Meer daarover leest u in de brochure ‘Middelen en Maatregelen in noodsituaties’, die u op de afdeling patiëntenadministratie kunt krijgen.
Verder houdt u bijna alle rechten die andere patiënten ook hebben. U kunt bezoek ontvangen, kranten en tijdschriften lezen, telefoneren, enzovoorts.
Op deze regel zijn beperkingen mogelijk. De arts kan u iets verbieden om de volgende redenen:

q Als duidelijk is dat het uw gezondheid schaadt. Hij vertelt u dan waarom u iets niet mag. Een voorbeeld: u bent opgenomen omdat u ernstig aan de drank was en daardoor alles kort en klein sloeg. U hebt zich via de post een fles jenever laten sturen. De psychiater verbiedt u nog langer dit soort pakketjes te ontvangen, omdat hij vindt dat uw behandeling geen enkele zin heeft als u blijft drinken.

q Om strafbare feiten te voorkomen. U mag bijvoorbeeld geen wapens of drugs laten meebrengen door bezoek. Om deze reden kan de psychiater verbieden dat u bezoek ontvangt. Een aantal rechten houdt u altijd. 
Niemand kan u verbieden contact te hebben met:
G uw advocaat,
G de patiënten-vertrouwenspersoon,
G het bestuur van Meerkanten,
G de officier van justitie,
G de inspecteur voor de geestelijke gezondheidszorg,
G de rechter.

Ja, als u met een RM bent opgenomen, kunt u over uw eigen geld beschikken. U mag ook uw eigen goed beheren en bijvoorbeeld stemmen. In officiële termen heet dit dat u ‘handelingsbekwaam’ bent. Er zijn echter enkele wettelijke uitzonderingen:

F Wanneer u een onderbewindstelling hebt. Dit betekent dat u de bevoegdheid verliest uw geld te beheren. De kantonrechter wijst iemand aan die uw geld voor u beheert. Dit is de bewindvoerder; meestal iemand die u goed kent. U hebt zijn toestemming nodig als u bijvoorbeeld dure dingen wilt kopen, of een hypotheek op uw huis wilt nemen.

F Wanneer u een onder curatele stelling hebt. Dit heeft tot gevolg dat u het beheer over geld en goed verliest. U bent handelingsonbekwaam.
De rechter wijst een curator en een toeziend curator aan die u vertegenwoordigen. U heeft zijn toestemming nodig om iets te kopen of te verkopen of om bijvoorbeeld een huurcontract af te sluiten.

Meer informatie over onder bewind stelling en onder curatele stelling vindt u in een folder van het ministerie van Justitie. De folder is op de afdeling patiëntenadministratie verkrijgbaar.

m Wat kunt u doen om een RM op te heffen?

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom u de RM wilt laten opheffen.
U vindt bijvoorbeeld dat u voldoende genezen bent om de Meerkanten te verlaten. 
Of u wilt uw behandeling vrijwillig voortzetten. Of u vindt dat u ten onrechte met een RM bent opgenomen omdat u helemaal geen gevaar veroorzaakt.
Het is mogelijk om een RM te laten opheffen voordat deze is verlopen. Uzelf, uw echtgenoot, of de bloedverwanten die om een rechterlijke machtiging hebben verzocht, de inspecteur voor de geestelijke volksgezondheid, of de Officier van Justitie kunnen de geneesheer-directeur van de Meerkanten verzoeken de RM op te heffen.
Wanneer de geneesheer-directeur dit verzoek afwijst, kunt u via de Officier van Justitie de rechter verzoeken om opheffing van de RM. U heeft daarvoor recht op gratis bijstand van uw advocaat. Voordat de rechter een besluit neemt, zal hij met u praten.

Wanneer u met een RM bent opgenomen, kunt u met verlof gaan wanneer u toestemming hebt van de geneesheer-directeur. Aan dit verlof mogen voorwaarden worden verbonden, bijvoorbeeld dat u uw medicijnen inneemt.Wanneer het niet goed met u gaat, kan het verlof weer worden ingetrokken. Een verlof. dat goed verloopt, is een goede reden om opheffing van de RM te krijgen.
Als blijkt dat het gevaar, dat door de psychische stoornis werd veroorzaakt, is verminderd, kan de geneesheer-directeur u voorwaardelijk ontslag verlenen. 
De voorwaarden kunnen betrekking hebben op een bepaalde vorm van nazorg/toezicht. Neemt het gevaar tussentijds toe, dan moet het voorwaardelijk ontslag worden ingetrokken. Gaat alles goed, dan wordt de RM opgeheven, zodat ontslag kan worden verleend.

m Bij wie kunt u met klachten terecht?

Op grond van de huidige wetgeving beschikt ieder ziekenhuis over een klachtenregeling. U kunt klagen over besluiten en over gedragingen van medewerkers van de Meerkanten.
Vaak helpt een gesprek met de medewerkers op uw afdeling. U kunt dit alleen doen, of samen met iemand die u vertrouwt. U kunt ook de steun vragen van de patiëntenvertrouwenspersoon (PVP). De PVP is in dienst van een aparte stichting en dus onafhankelijk van het ziekenhuis. Hij kan u informeren over de klachtenregeling en u helpen bij het indienen van een klacht. Een andere mogelijkheid is uw advocaat om hulp vragen, bijvoorbeeld als u een klacht wilt indienen buiten het ziekenhuis, zoals bij de officier van justitie en de inspecteur voor de geestelijke gezondheidszorg. Ook hierover kan de PVP u adviseren.

m     Samenvatting

Een RM is een manier om u tegen uw wil in een psychiatrisch ziekenhuis op te nemen. Dit kan alleen als u lijdt aan een psychische stoornis en daardoor een gevaar bent voor uzelf, voor anderen of voor de algemene veiligheid. Bij een RM besluit een rechter vooraf of u opgenomen moet worden.
U krijgt automatisch en gratis hulp van een advocaat.
Wanneer u met een RM bent opgenomen, heeft dit de volgende gevolgen:
S u mag de Meerkanten niet verlaten zonder toestemming;
S u kunt in noodgevallen gedwongen worden medicijnen te nemen of in een separeerkamer geplaatst worden;
S u blijft uw eigen geld beheren, tenzij er sprake is van een onderbewindstelling of een ondercuratelestelling.

U mag uw verantwoordelijk hulpverlener altijd vragen om de RM op te heffen. Wil hij dit niet doen, dan kunt u de rechter verzoeken de RM op te heffen.
U kan ook om verlof vragen. Een goed verlopen verlof kan een reden zijn de RM op te heffen.
Wanneer u klachten of problemen hebt, kunt u bij de PVP terecht. Hij kan u informeren over instanties bij wie u een klacht kunt indienen. Zijn adres is vermeld op de bijlage Belangrijke adressen.

m Welke brochures zijn er?

Over de volgende onderwerpen is op de afdeling patiëntenadministratie een brochure verkrijgbaar:

& Algemeen informatieboekje
& Algemene Rechten
& Vrijwillig opgenomen
& Gedwongen opgenomen met een IBS
& Middelen en Maatregelen in noodsituaties
& Privacyreglement
& Onder bewind stelling en onder curatele stelling

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&

Voor de (geestelijke) gezondheidszorg zijn diverse wetten tot stand gekomen, waarin zowel de relatie tussen patiënt en behandelaar, als de relatie tussen patiënt en instelling centraal staan. Op 1 januari 1994 is één van deze wetten in werking getreden, namelijk de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen, afgekort tot BOPZ. 
De wet regelt de interne rechtspositie van patiënten die gedwongen zijn opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis.In deze brochure wordt uitgelegd wat in een psychiatrisch ziekenhuis wordt verstaan onder Middelen of Maatregelen (afgekort tot M of M) en wat uw rechten zijn als u met M of M te maken krijgt.

m Wat zijn Middelen of Maatregelen?

De wet BOPZ noemt vijf Middelen of Maatregelen, die in acute noodsituaties mogen worden toegepast:
v afzondering
v separatie
v fixatie (vastbinden)
v toediening van medicijnen
v toediening van vocht en/of voeding.

Ze kunnen alleen worden toegepast als er sprake is van overbrugging van een tijdelijke noodsituatie en ze mogen nooit langer duren dan zeven dagen achtereen.

v Afzondering
Afzondering houdt in dat de patiënt wordt ingesloten in een speciaal daarvoor bestemde eenpersoonskamer, die sober is ingericht en in de regel een bed, een stoel, een kledingkast en een wasgelegenheid bevat.
Afzondering duurt meestal korter dan een etmaal.
De verpleging houdt voortdurend in de gaten hoe het met de afgezonderde patiënt gaat.

v Fixatie
Fixatie (vastbinden) is bedoeld om de patiënt in zijn bewegingen te belemmeren, bijvoorbeeld om te voorkomen dat hij zichzelf verwondt.
Meestal gebeurt fixatie via een band om het middel.

v Separatie
Separatie is een intensieve vorm van afzondering.
De patiënt wordt ingesloten in een separeerverblijf. Dit is een speciale kamer, waaruit alles is weggehaald waaraan een patiënt zich kan bezeren of wat hij kan beschadigen.
Er is natuurlijk wel een bed, een lamp en dergelijke. In een voorhal, die apart kan worden afgesloten, is een toilet, een wastafel en een telefoonaansluiting.
Hoewel het kort kan duren, bijvoorbeeld een half uur, duurt separeren gemiddeld langer dan afzonderen.Het komt ook wel eens voor dat patiënten enkele dagen gesepareerd moeten worden.

v Toedienen van medicijnen
Omdat het gaat om het overbruggen van een tijdelijke noodsituatie mogen nooit medicijnen worden toegediend die een langdurige werking hebben.

v Toedienen van vocht en/of voeding
Dit dwangmiddel behoort tot de uitzonderingen en wordt bijvoorbeeld pas toegepast als gevaar voor uitdroging ontstaat.

m     Wanneer Middelen of Maatregelen?

M of M zijn dus noodmaatregelen, die alleen mogen worden toegepast in een acute en tijdelijke noodsituatie. Hiervan is sprake als de patiënt een acuut ernstig gevaar vormt voor zichzelf of voor anderen, of wanneer een meer dan normale kans aanwezig is dat een dergelijke situatie zich zal voordoen. Het gaat dus niet om routinematige of therapeutische maatregelen, maar om uitzonderlijke situaties.De medewerkers in Meerkanten proberen zoveel mogelijk te voorkomen dat M of M moeten worden toegepast. Als het wel nodig is, zal altijd worden uitgelegd waarom het nodig is. Belangrijk om te weten is dat M of M nooit mogen dienen als straf. Er mag ook niet mee worden gedreigd. U kunt op uw afdeling lezen wat het beleid in Meerkanten is bij M of M. Ook speciale afdelingsvoorschriften staan daar vermeld.
’Middelen en Maatregelen’ worden toegepast in situaties waarin het behandelplan (nog) niet voorziet. Er moet immers sprake zijn van een noodsituatie. Als M of M moeten worden toegepast, blijft het behandelplan echter gewoon van kracht. Als het behandelplan een bepaalde medicatie voorschrijft, zal die doorgang vinden tijdens de toepassing van M of M.

m Verschil met dwangbehandeling

Als met toestemming van de patiënt in diens behandelplan is opgenomen dat in bepaalde situaties over wordt gegaan tot afzonderen, fixeren, separeren, of toedienen van medicatie, vocht of voeding, is er juridisch gezien geen sprake van M of M, maar van een vrijwillig overeengekomen behandeling. Bij verzet tegen deze vrijwillig overeengekomen behandeling vindt geen behandeling plaats, tenzij sprake is van het afwenden van acuut ernstig gevaar. In dat geval wordt de behandeling onder dwang toch toegepast en spreken we van dwangbehandeling. Het ziekenhuis moet dit zo spoedig mogelijk melden aan de Inspectie.

m Wie in verantwoordelijk?

De behandelend arts, of als deze afwezig is diens plaatsvervanger, beslist of tot M of M moet worden overgegaan. Het kan voorkomen dat een arts niet onmiddellijk aanwezig kan zijn om die beslissing te nemen. In dat geval neemt het verpleegkundig afdelingshoofd of diens plaatsvervanger het besluit om M of M toe te passen en daarmee een noodsituatie beheersbaar te maken. Als dat het geval is, neemt een arts zo spoedig mogelijk de verantwoordelijkheid voor de beslissing over. Een en ander is ook vastgelegd in een interne beleidsnota over de toepassing van M of M. De eindverantwoordelijkheid voor het toepassen van M & M ligt bij de directie van Meerkanten.

m Hoe lang duren Middelen of Maatregelen?

Van te voren kan en mag niet worden afgesproken hoe lang M of M duren. Aan de ene kant is dit omdat men niet vooraf kan weten wanneer de psychische toestand van de patiënt verbetert. Aan de andere kant is dit om te voorkomen dat M of M toch als straf worden gebruikt. In de trant van: "omdat u dit nu doet, gaat u maar een half uur in de afzonderingskamer". Dat mag dus niet. Overigens streeft men er in Meerkanten naar om M of M zo kort mogelijk te laten duren. De wet BOPZ schrijft voor dat M of M niet langer dan gedurende zeven opeenvolgende dagen mogen duren.

m Registratie van Middelen of Maatregelen

Wanneer uw arts overgaat tot M of M, is hij wettelijk verplicht dit aan te tekenen op speciale formulieren. Deze worden bewaard in een register op de medische administratie. De volgende personen mogen dit M of M-register inzien:

F de geneesheer-directeur en aangewezen medewerkers;

F de inspecteur en aangewezen ambtenaren van de Inspectie.

In de aantekeningen wordt ook opgenomen welke omstandigheden hebben geleid tot het toepassen van M of M. Een kopie van het formulier komt in het patiëntendossier. Het formulier zelf gaat naar de geneesheer-directeur. Deze brengt zo spoedig mogelijk de echtgenoot, wettelijk vertegenwoordiger of, als deze ontbreken, naaste familieleden op de hoogte. Daarbij wordt uiteraard rekening gehouden met uw persoonlijke en actuele levenssituatie. Ook meldt hij de toepassing van M&M aan de Inspecteur voor de geestelijke volksgezondheid.

m Beëindigen van Middelen of Maatregelen

Als uw arts vindt dat uw psychische toestand voldoende is verbeterd, heft hij de M of M weer op. Het kan voorkomen dat u zelf vindt dat uw toestand voldoende is verbeterd, terwijl uw arts het daar niet mee eens is. Wat doet u dan? Wanneer overleg met uw arts geen oplossing brengt, kunt u met hulp van de Patiëntenvertrouwenspersoon (PVP) een schriftelijke klacht indienen bij het bestuur van het ziekenhuis. Ook kunt u de Inspecteur verzoeken namens u een verzoekschrift in te dienen bij de rechter. Het is ook mogelijk om na contact met uw advocaat zelf naar de rechter te stappen.

m Hulp bij problemen

Wanneer u met ’Middelen of Maatregelen’ te maken krijgt, heeft u altijd het recht contact op te nemen met:

v de patiëntenvertrouwenspersoon
v uw advocaat
v het bestuur van Meerkanten
v de officier van justitie
v de inspecteur voor de geestelijke gezondheidszorg
v de rechter.

Dit houdt in dat u vanuit het separeerverblijf altijd moet kunnen bellen of schrijven met deze personen. 

m Samenvatting

Als een patiënt ernstig gevaarlijk is voor zichzelf of zijn omgeving als gevolg van zijn psychische toestand, kan de arts M of M toepassen. Dit houdt in dat hij de patiënt bijvoorbeeld separeert, of tegen zijn wil medicijnen of voeding toedient. Aan het gebruik van M of M zijn strikte voorwaarden verbonden. Van te voren is niet te zeggen hoe lang de toepassing van M of M zal duren. Wanneer de arts denkt dat de psychische toestand van de patiënt voldoende is verbeterd, wordt de toepassing opgeheven. Wettelijk is vastgelegd dat M of M ten hoogste 7 dagen achter elkaar mogen worden toegepast. De arts is verplicht de toepassing van M of M te registreren.
Als u problemen heeft met de manier waarop bij u M of M zijn toegepast, kunt u het beste de patiëntenvertrouwenspersoon raadplegen. Die kan u adviseren over het indienen van een klacht of een gang naar de rechter.

     terug naar boven

                                               

De voorwaardelijke machtiging

Inhoud

m  Inleiding

m  De voorwaardelijke machtiging

m  Het behandelingsplan (de voorwaarden)

m  Kan ik tegen mijn wil worden opgenomen?

m  Hoe lang duurt een voorwaardelijke machtiging?

m  Inleiding

De voorwaardelijke machtiging moet voorkomen dat u gedwongen wordt opgenomen in een psychiatrische instelling. Een behandelingsplan en een aantal afspraken (de voorwaarden) zorgen daarvoor. De rechter beslist of u zo’n voorwaardelijke machtiging krijgt. En de rechter doet dit alleen als u het eens bent met het behandelingsplan en de gestelde voorwaarden. Als u zich vervolgens niet aan de voorwaarden houdt, kunt u alsnog gedwongen worden opgenomen. Hier kunt u lezen hoe u een voorwaardelijke machtiging krijgt, welke rechten u hebt en hoe de voorwaardelijke machtiging eindigt.
 

m  De voorwaardelijke machtiging

Mensen uit uw omgeving vinden dat u moet worden behandeld voor een psychische stoornis. U vormt door de psychische stoornis een gevaar voor uzelf en anderen, vinden zij.
Om er voor te zorgen dat die behandeling plaatsvindt, vragen zij een voorwaardelijke machtiging voor u aan.
U kunt dat overigens ook zelf doen. Met een voorwaardelijke machtiging kunnen aan u bepaalde voorwaarden worden gesteld zoals het innemen van medicijnen of het volgen van therapie. U hoeft dan niet te worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Maar als u zich vervolgens niet aan de voorwaarden houdt of gevaar veroorzaakt, kunt u alsnog gedwongen worden opgenomen.

 

m  Hoe krijg ik een voorwaardelijke machtiging?

Voor het aanvragen van een voorwaardelijke machtiging moet er een geneeskundige verklaring aanwezig zijn.
Die verklaring is opgesteld door een psychiater bij wie u niet onder behandeling bent.

Voor die verklaring moet de psychiater een antwoord vinden op de volgende vragen.

      1.   Is er sprake van gevaar?

      2.   Wordt dat gevaar veroorzaakt door een psychische stoornis?

      3.   Kan dat gevaar zonder een psychiatrische opname  worden voorkomen als u zich
            aan een aantal bijzondere voorwaarden houdt?

Alleen wanneer de psychiater deze drie vragen allemaal met JA kan beantwoorden, stelt hij de geneeskundige verklaring op. Die verklaring gaat, samen met het verzoek om een voorwaardelijke machtiging, naar de officier van justitie.
Deze stuurt de diverse papieren door naar de rechter als ook hij vindt dat een voorwaardelijke machtiging nodig is.

Voorbeeld 

            U bent psychotisch en gebruikt regelmatig drugs.                          
            Volgens de verklaring van de psychiater wordt uw psychose alleen maar erger door het drugsgebruik.
            U verwaarloost zichzelf, neemt uw medicijnen niet meer in en bedreigt uw buren.
            Wanneer u geen drugs gebruikt, bent u met enige ondersteuning in staat uw eigen leven te leiden.

Bij de voorwaardelijke machtiging kan dan als voorwaarde worden gesteld dat u géén drugs gebruikt.                 
En dat u met ondersteuning van uw arts uw medicijnen inneemt.

De voorwaardelijke machtiging is mogelijk voor personen vanaf twaalf jaar.

m  De patiëntenvertrouwenspersoon

Vanaf het moment dat een voorwaardelijke machtiging is afgegeven, kunt u een beroep doen op een patiënten-vertrouwenspersoon (pvp).
Door het hele land werken patiëntenvertrouwenspersonen in alle psychiatrische instellingen. Patiëntenvertrouwenspersonen zijn niet in dienst van de psychiatrische instellingen.
Zij zijn onafhankelijk, werken op basis van vertrouwen en geheimhouding en staan altijd aan uw kant. Een pvp is gratis. U kunt met al uw vragen en klachten over psychiatrische hulpverlening terecht bij de Helpdesk van de Landelijke Stichting Patiëntenvertrouwenspersoon in Utrecht.

Het nummer van de Helpdesk is: 0900 444 8888. 

m  Het behandelingsplan (de voorwaarden)

Krijg ik vooraf nog iets te zeggen over mijn behandeling?

Ja. U maakt samen met uw psychiater een behandelingsplan. Uw psychiater is verantwoordelijk voor uw behandeling.
In het behandelingsplan wordt beschreven hoe u behandeld zult worden. En hoe het gevaar dat wordt veroorzaakt door uw psychische stoornis daardoor minder wordt of kan worden weggenomen. Ook wordt vermeld in welke psychiatrische instelling u zult worden opgenomen wanneer het mis zou gaan en u zich niet aan de voorwaarden houdt.

Het behandelingsplan wordt aan de rechter gegeven die beslist over een eventuele voorwaardelijke machtiging.
Zonder een behandelingsplan waarmee u heeft ingestemd, geeft de rechter geen voorwaardelijke machtiging.

m  Welke afspraken zijn er naast het behandelingsplan?

De meeste voorwaarden staan in het  behandelingsplan dat u samen met uw behandelaar hebt opgesteld. Daarnaast kan de rechter u een aantal andere voorwaarden opleggen.
Dat kan gaan over uw gedrag zoals eventueel drugsgebruik of het niet toestaan dat u zich op bepaalde plaatsen ophoudt.

m  Krijg ik een advocaat?

Ja, u krijgt een advocaat toegewezen via de Raad voor de Rechtsbijstand. Die advocaat komt, nog voor het verhoor door de rechter, alles met u bespreken. Hij zal u bij het verhoor door de rechter bijstaan. De bijstand door de advocaat is gratis.

m  Wat doet de rechter? 

De rechter zal u eerst oproepen voor een hoorzitting. Daar is ook uw advocaat bij aanwezig. Bent u niet in staat om naar de rechtbank te gaan dan komt de rechter naar u toe. Ook dan is uw advocaat erbij.
Tijdens de hoorzitting noteert een griffier wat er wordt gezegd. Meestal roept de rechter ook de volgende personen op om bij de hoorzitting aanwezig te zijn:

m   degene die de voorwaardelijke machtiging heeft aangevraagd;

m   de psychiater die de geneeskundige verklaring opstelde;

m   uw behandelaar met wie u het behandelingsplan opstelde;

m   uw eventuele partner.

De rechter kan ook getuigen en deskundigen oproepen. Ook kunt u de rechter daarom vragen. Een deskundige kan een onafhankelijke psychiater zijn die zijn mening zal geven over de eventuele noodzaak van een voorwaardelijke machtiging. Dit onderzoek wordt een contra-expertise genoemd.

De rechter stelt zichzelf dezelfde drie vragen als de psychiater deed. Wanneer de rechter een voorwaardelijke machtiging niet de beste oplossing vindt, meldt hij dit aan de officier van justitie. Wanneer de rechter de drie vragen met JA beantwoordt, kan hij voorwaarden stellen waar u zich aan moet houden. De voorwaardelijke machtiging wordt afgegeven wanneer u akkoord gaat met die voorwaarden.
 

m  Wie komen te weten dat ik een voorlopige machtiging heb?

In de eerste plaats uzelf. U krijgt een kopie van de voorwaardelijke machtiging. Er gaat verder een kopie naar uw advocaat, de officier van justitie, de inspecteur voor de gezondheidszorg, uw eventuele partner, degene die de voor-waardelijke  machtiging heeft aangevraagd, en - als u die heeft - uw curator of mentor. Ook uw huisarts en uw behandelaar komen te weten dat u een voorwaardelijke machtiging heeft.

m  Kan het behandelingsplan nog veranderd worden?

Samen met uw behandelaar kunt u het behandelingsplan veranderen. De rechtbank en de officier van justitie krijgen daar dan een kopie van. De rechter komt er verder niet aan te pas. De rechter komt er wél aan te pas als u en uw behandelaar het niet eens zijn over een wijziging van het behandelingsplan óf als u of uw behandelaar de andere voorwaarden wil wijzigen. De officier van justitie moet dan schriftelijk worden verzocht de rechter een beslissing te laten nemen. Op dezelfde manier kunt u ook om een andere behandelaar vragen.

m  Kan ik tegen mijn wil worden opgenomen? 

Wanneer het gevaar dat u oplevert niet langer door naleving van de voorwaarden kan worden afgewend, volgt opneming in de psychiatrische instelling die in het behandelingsplan is genoemd. Dat kan ook gebeuren wanneer u zich niet aan de voorwaarden houdt die de rechter heeft gesteld.
Voor u gedwongen wordt opgenomen, heeft u eerst een gesprek met de geneesheer-directeur van het psychiatrisch ziekenhuis. Ook wordt u kort voor de opname onderzocht door óf die geneesheer-directeur óf een niet bij de behandeling betrokken psychiater. Uiteindelijk beslist de geneesheer-directeur of u gedwongen wordt opgenomen. U krijgt van hem een brief daarover.
Als u gedwongen wordt opgenomen dan wordt de voorwaarde-lijke machtiging omgezet in een gewone machtiging
(Over uw rechten tijdens de gedwongen opname zie brochure De gedwongen opname in het psychiatrisch ziekenhuis).
Dezelfde mensen die over uw voorwaardelijke machtiging zijn geïnformeerd krijgen nu ook bericht. Overigens kunt u de geneesheer-directeur ook zelf vragen gedwongen te worden opgenomen.
 

m  Bezwaar tegen de onvrijwillige opname

Als u het niet eens bent met de onvrijwillige opname kunt u de officier van justitie schriftelijk vragen de rechter daarover te laten beslissen. Met dat verzoek moet u dan een kopie van de brief van de geneesheer-directeur meesturen. De rechter houdt dan opnieuw een hoorzitting. En u krijgt hulp van een advocaat. De rechter beslist dan of de onvrijwillige opname terecht is.

m  Hoe lang duurt een voorwaardelijke machtiging?

De eerste voorwaardelijke machtiging duurt maximaal een half jaar, maar kan ook voor kortere tijd worden afgegeven. Zodra de periode van deze voorwaardelijke machtiging voorbij is, kan de rechter deze steeds met maximaal een jaar verlengen.

m  Hoe krijg ik een verlenging?

De gang van zaken is ongeveer dezelfde als bij de eerste voorwaardelijke machtiging. Ongeveer zes weken voordat uw voorwaardelijke machtiging afloopt, stelt een (onafhankelijke) psychiater een verklaring op. Die verklaring gaat, samen met een verslag van de behandeling en de resultaten daarvan, naar de officier van justitie. De officier van justitie schakelt vervolgens de rechter in. Die beslist binnen vier weken over een verlenging.
 

m  Kan ik een voorwaardelijke machtiging beëindigen?

Nee, wél kunt u de behandelaar vragen een schriftelijke verklaring af te geven dat u niet langer lijdt aan een psychische stoornis of een gevaar vormt voor uzelf en uw omgeving.
Met deze verklaring kan de voorwaardelijke machtiging niet langer tot een gedwongen opname leiden.

Weigert uw behandelaar een dergelijke verklaring te geven dan kunt u via de officier van justitie de rechter vragen hierover een besluit te nemen. 
 

m  Na de voorwaardelijke machtiging

Wanneer de periode van de voorwaardelijke machtiging ten einde loopt - en het gaat beter met u - gebeurt er waarschijnlijk niets. De voorwaardelijke machtiging loopt gewoon af: u hoeft zich niet meer aan de voorwaarden te houden.

U krijgt daarover een brief van uw behandelaar.
De inspecteur voor de gezondheidszorg en de officier van justitie ontvangen een kopie van die brief.

      terug naar boven

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&

Sluit dit nieuwe venster (klik op x rechtsboven in de hoek) 
om terug te keren naar de pagina 'Verwijzingen'