Regionaal Centrum Geestelijke gezondheidszorg Lelystad heet meerzicht

   vanaf maandag 13 januari 2003:

Gordiaandreef 91, 8233 AB Lelystad, telefoon 0320 - 284900

    het zorgaanbod volwassenen

                Speciaal voor de introductie van het RCG in de flevolandse gemeenschap 
                en voor de cliënten en medewerkers van Meerkanten is er het magazine 

                                        bovenwater
 
                
                
                Nummer 4 is een gebouwspecial met de plattegronden.
                Globaal is daarop ook aangegeven welke afdelingen waar komen in 
                het gebouw.

bovenwater


nummer 5, oktober 2002, nummer 6, december 2002

naar boven

De komst van Meerzicht betekent een belangrijke uitbreiding in het zorgaanbod in de GGz in Flevoland. Dit artikel gaat kort in op de mogelijkheden die Meerkanten met ingang van de zomer van 2003, na de komst van Meerzicht, biedt voor Volwassenen. In de volgende nummers van Bovenwater zult u een beschrijvingen van het zorgaanbod van de circuits Jeugd en Ouderen aantreffen. Uitgebreider informatie over ons aanbod is binnenkort te vinden op de website (www.meerkanten.nl), die op dit ogenblik wordt vernieuwd. Daarnaast stellen we voor zowel verwijzers als cliënten een productcatalogus samen. Daarin is het zorgaanbod in begrijpelijke en toegankelijke taal beschreven en wordt aandacht besteed aan de relatie tussen het aanbod en de groep cliënten op wie dit aanbod is toegesneden.

naar boven

Verreweg de meeste zorggebruikers (in Flevoland zo’n 3000 cliënten in de gemeenten Lelystad, Noordoostpolder, Urk, Dronten en Zeewolde) ontvangen in 2003 ambulante hulp binnen de grenzen van Flevoland. Zij komen na de noodzakelijke verwijzing door de eerste lijn (doorgaans de huisarts) binnen in de ggz via de voordeur. 
Na de aanmelding aan de voordeur komt de cliënt één of twee keer voor een gesprek. 
De afronding van deze intake vindt plaats in een overleggesprek tussen cliënt en hulpverlener over de behandelingsmogelijkheden voor de cliënt.

Wanneer de verwachting is dat een korte en overzichtelijke periode van ambulante hulp toereikend is, wordt direct de behandeling uitgevoerd. Deze behandeling bestaat uit vijf gesprekken. De behandeling is vooral gericht op het veranderen van het gedrag dat leidt tot de problemen van de cliënt. Voor de meeste nieuwe cliënten (70%) is dit toereikend. Als er meer zorg nodig is, zijn er andere behandelmogelijkheden, langer durende ambulante behandeling, dagbehandeling en opname in de kliniek. 
Bij de voordeur biedt Meerkanten ook informatie, consultatie en (eventueel telefonisch) advies voor derden. De intake wordt zowel in Meerzicht als in Emmeloord uitgevoerd.

Ook bij de langduriger behandelingen stellen hulpverlener en cliënt een behandelplan op. Er wordt gericht gewerkt aan verandering van gedrag dat tot problemen leidt. 
Ook langer durende ambulante behandeling is mogelijk. Het principe is dat de behandeling zo kort duurt als op verantwoorde wijze mogelijk is. 
Zo nodig is er de mogelijkheid voor een ‘vinger aan de pols’-contact na de behandeling om terugval te voorkomen.

In Flevoland worden verder twee vormen van psychotherapie aangeboden: gedragstherapie en Rogeriaanse therapie. Bij gedragstherapie staat de verandering van het gedrag voorop, bij de Rogeriaanse therapie gaat het er vooral om dat de cliënt inzicht in de achtergronden van zijn gedrag heeft en dat dit inzicht leidt tot een gewenste verandering van het gedrag.

Een aantal behandelingen gaat gepaard met het gebruik van medicijnen. 
Soms kan de behandeling bestaan uit uitsluitend medicatie.

De verschillende behandelingen worden gebruikt voor onder meer rouw- en traumaverwerking, persoonlijkheidsstoornissen, angststoornissen en fobieën en stemmingskklachten. De individuele behandelingen worden uitgevoerd in Lelystad en Emmeloord en gedeeltelijk in Zeewolde.

naar boven

Een deel van de cliënten van Meerkanten is zeer langdurig aangewezen op zorg omdat zij in blijvend worden gehinderd door ernstige psychiatrische aandoeningen zoals schizofrenie of persoonlijkheidsstoornissen. Voor de langdurig zorgafhankelijke ambulante cliënten wordt in overleg gezocht naar een passende vorm van ambulante hulp. Er zijn meerdere mogelijkheden in frequentie en aard van de contacten tussen cliënt en hulpverlener. Indien er sprake is van ingewikkelde psychiatrische problematiek en de cliënt op veel terreinen problemen heeft, kan de zorg intensief worden gecoördineerd (casemanagement). Vaak is sprake van lichamelijke verwaarlozing, verwaarloosde huisvesting en sociale ontregeling. Casemanagement is er op gericht de hulp rond de cliënt te activeren en (bij) te sturen. Bij een intensieve zorgbehoefte is het mogelijk psychiatrisch verpleegkundigen in te zetten voor intensieve thuiszorg (PIT). En zo nodig kan tijdelijke opname een onderdeel van de zorg zijn. In de langdurige zorg wordt afgestemd en samengewerkt met RIBW Flevoland.

In de contactpoli die wekelijks in Lelystad en Emmeloord plaatsvindt wordt een combinatie van medicatiebewaking en groepssteun geboden. De cliënten ontwikkelen een netwerk en de medicijntrouw wordt bevorderd. De cliënten die van de contactpoli gebruik maken ontvangen doorgaans langdurige zorg.

Bij ernstige psychiatrische problematiek en als er gevaar dreigt voor de cliënt of diens omgeving kan de hulp van de 7x24-uursdienst worden ingeroepen door de huisarts of de politie. De medewerkers van de crisisdienst proberen de crisis te beteugelen. 
Lang niet altijd is een opname nodig, maar als dat wel het geval is kan de crisisdienst een opname regelen. Ook een opnamevoorkomend beroep op psychiatrisch intensieve thuiszorg en acute deeltijdbehandeling kan worden geregeld. Heeft een cliënt al een eigen hulpverlener, dan vangt deze veelal zelf de crisis van zijn cliënt op.

Psychiatrisch intensieve thuiszorg (PIT) is een intensieve vorm van begeleiding thuis door gespecialiseerde verpleegkundigen. PIT kan gericht op het bieden van dagstructuur in de thuissituatie van de cliënt, maar ook op het voorkomen van een opname. Ook voeren de PIT-verpleegkundigen observaties uit in het kader van diagnostiek. PIT kan acuut worden ingezet. De inzet van de PIT-verpleegkundige varieert doorgaans tussen de drie en maximaal 6 maanden.

Voor cliënten voor wie een opname dreigt, is het mogelijk gebruik te maken van acute deeltijdbehandeling. In nauwe samenwerking met de crisisdienst en ambulante hulpverleners wordt voorkomen dat een cliënt moet worden opgenomen. 
Deze dienst is dagelijks beschikbaar in Meerzicht en is nieuw voor de regio.

De gestructureerde deeltijdbehandeling is gericht op het bieden van structuur. 
Het programma bevat gespreksgroepen, gezamenlijke activiteiten, trainingen en cursussen gericht op het bevorderen van zelfstandigheid. 
Ook dit aanbod is beschikbaar in Meerzicht en nieuw voor de regio.

naar boven

Naast de individuele behandelmogelijkheden zijn er groepen en cursussen. 
Het aanbod is gevarieerd. De cursussen kenmerken zich door de vaste opzet in een lesprogramma dat in een vast stramien wordt aangeboden. Groepen kunnen open en gesloten van karakter zijn. In een open groep is tussentijds instromen mogelijk, in een gesloten groep wordt van begin tot eind in dezelfde samenstelling gewerkt. 
De groepsgrootte varieert van 6 tot 12 deelnemers. De ontwikkeling van dit aanbod leidt mogelijk nog tot uitbreiding van dit aanbod.

                Cursus Arbeid en stress

Voor cliënten met problematiek die samenhangt met het werk is er jaarlijks een cursus van 12 bijeenkomsten. In de cursus wordt geleerd stress te herkennen en leren de cliënten stress te hanteren en beter om te gaan met conflicten.

De cursus In de Put, uit de Put is bestemd voor mensen bij wie een depressie of voor wie terugval naar een depressie dreigt en wordt gegeven door twee hulpverleners. 
Het is niet nodig eerst de voordeur te doorlopen, er kan ook rechtstreeks vanuit de eerste lijn worden verwezen. In de cursus leer je je depressie onder controle te houden. Er wordt gewerkt in een groep met lotgenoten. De cursus telt 12 bijeenkomsten en twee follow-up bijeenkomsten.

De vrouwenautonomiegroep bestaat uit acht vrouwen en twee hulpverleners. 
De groep draait maximaal één jaar en is bestemd voor vrouwen met een ernstig gebrek aan eigenwaarde en zelfstandigheid die leidt tot angst- en stemmingsstoornissen. 
Er zijn veel praktische oefeningen gericht op het veranderen van gedrag.

                Traumagroep

Tien cliënten die lijden onder een ernstig trauma (verkrachting, verkeersongeluk etc.) volgen een cursus van 8 bijeenkomsten met twee follow-up bijeenkomsten. 
De hulpverleners bieden de cliënten oefeningen aan. Rechtstreekse verwijzing door de eerste lijn is mogelijk.

Er bestaat een scala van trainingen gericht op verbetering van de mogelijkheden van de cliënt. Het kan gaan om sociale vaardigheden, vrije tijdsbesteding, medicatietrouw e.d. In cursusachtige opzet krijgen de cliënten in de groep tal van opdrachten om hun vaardigheden te testen en te vergroten. De cursussen worden op verschillende niveaus aangeboden, maar wel steeds voor een groep met vergelijkbare problemen.

Ook zijn er cursussen voor familie en naaste omgeving van een cliënt. 
Daarin komt aan de orde wat de achtergronden zijn van een ziektebeeld, wat de verschijnselen zijn en hoe de cliënt het best ondersteund kan worden.

In een open groep leren circa 8 cliënten van 18 tot 25 jaar met ernstige problemen rond hun identiteit en met problemen bij het loskomen van hun thuissituatie hoe zij moeten omgaan met hun problemen.

naar boven

Met het regionaal centrum voor psychiatrie Meerzicht komen er twee nieuwe afdelingen met in totaal 36 plaatsen voor opname van volwassenen. 
Door overheveling van capaciteit vanuit Ermelo onstaat nieuw regionaal gevestigd zorgaanbod. 
Twintig plaatsen zijn bestemd voor gesloten/besloten opname. De afdeling is sterk gericht op het controleren van een crisissituatie en het stellen van de diagnose. 
Het verblijf op een gesloten afdeling is zo kort mogelijk. De overige achttien plaatsen dragen een open karakter. Hier verblijven cliënten die geen gevaar opleveren voor zichzelf en/of hun omgeving. Een deel van de cliënten maakt gebruik van de mogelijkheid voor een korte time-out, zodat een terugval wordt voorkomen. 
Anderen zijn afkomstig van de gesloten afdeling of andere afdelingen en stromen door.

De bewoners van de sociowoningen maken langdurig gebruik van psychiatrische hulp. Er zijn 25 plaatsen verdeeld over vijf woningen. In deze woningen wonen de cliënten zo gewoon mogelijk. Zij worden daarbij ondersteund door hulpverleners (behandelaars en verpleegkundigen). Ook hier wordt uitgegaan van de mogelijkheden en wensen van de bewoners.

Meander is een trainingswoonvorm. De cliënten krijgen in een woongroep van circa 
16 bewoners een programma aangeboden dat er op is gericht hen voor te bereiden op een passend vervolg. Dat kan zijn een terugkeer naar huis met of zonder ambulante hulpverlening, of een vervolg in een passende woonvoorziening.

Naast het zorgaanbod van Meerkanten voor Volwassenen in Flevoland zijn er in Ermelo enkele gespecialiseerde voorzieningen zoals onder meer een kliniek gericht op angst- en stemmingsstoornissen. Ook zijn daar woonvormen voor langdurig verblijf op Veldwijk. Daarnaast is het van belang op te merken dat ook andere aanbieders van zorg actief zijn in de GGz. Te noemen zijn de PAAZ van de IJsselmeerziekenhuizen, RIBW Flevoland met een aanbod van wonen en ambulante woonbegeleiding. 
In Emmeloord en Lelystad zijn activiteitencentra voor dagbesteding en/of voorbereiding op werk (betaald en onbetaald). De politie en de opvang voor dak-en thuislozen vormen verder een belangrijke schakel in de zorg. Maar de meeste cliënten met psychische problematiek komen (gelukkig) niet bij Meerkanten. Zij worden geholpen door hun huisarts. Op een aantal plaatsen daarbij sinds enige tijd ondersteund door sociaal psychiatrisch verpleegkundigen van Meerkanten

naar boven

De ouderenzorg

Het circuit ouderen Flevo van Meerkanten GGz, ziet uit naar de (door-)start van haar werkzaamheden in het mooie gebouw ‘Meerzicht’.

”We zijn er klaar voor” zo laat het circuitmanagement weten.

”De animo onder het personeel is hoog, het team heeft er echt zin in.  In de afgelopen paar jaar hebben we de nodige ervaring en routine opgedaan. Nu we straks, zowel met het ambulatorium, de deeltijdbehandeling en met de klinische capaciteit onder een dak komen te zitten, verwachten we onze hulp- en zorgverlening nog beter te kunnen coördineren.
Het is onze ambitie van betekenis te zijn voor de regio, voor de cliënten/patiënten, voor onze verwijzers en andere partners in de zorg.

We willen staan voor een goede en bereikbare zorg. 

In deze editie van Bovenwater, informeren wij u over het zorgaanbod voor ouderen.
Natuurlijk kan Meerzicht niet alle vormen van ouderenzorg aanbieden.  
Te denken valt hierbij aan het feit dat er nog geen voorzieningen in de regio zijn voor klinische langerdurende zorgvragen.  
Vooralsnog zullen we in voorkomende gevallen dan een beroep moeten doen op voorzieningen van Meerkanten op hoofdlocatie in Ermelo”.

        Ouderenzorg
            Inleiding

De komst van Meerzicht betekent een belangrijke uitbreiding in het zorgaanbod in de GGz in Flevoland. Dit artikel gaat kort in op de mogelijkheden die Meerkanten met ingang van de zomer van 2003, met de komst van Meerzicht, biedt voor ouderen. Uitgebreider informatie over ons aanbod is binnenkort te vinden op de website (www: meerkanten.nl), die op dit ogenblik wordt vernieuwd.

Daarnaast stellen we voor zowel verwijzers als cliënten een produkt-catalogus samen.
Daarin is het zorgaanbod in begrijpelijke en toegankelijke taal beschreven en wordt aandacht besteed aan de relatie tussen dit aanbod en de zorgvraag van de cliënten op wie dit aanbod is toegesneden.

naar boven

                    Ambulante zorg

De voordeur van Meerkanten in Flevoland

Verreweg de meeste oudere zorggebruikers (60 jaar en ouder) ontvangen in 2003 ambulante hulp binnen de grenzen van Flevoland en de Noordoostpolder.
Zij komen na de noodzakelijke verwijzing door de eerste lijn (doorgaans de huisarts) binnen Meerzicht via de zogenaamde voordeur. De aanmeldingen worden behandeld door een sociaal geriater. 
Dit is een arts die gespecialiseerd is in diagnostiek en behandeling van ouderen. 

Als lid van het Onderzoek- en Adviesteam (O & A-team) beoordeelt hij aanmeldingen op relevantie en urgentie.  Binnen dit O & A-team wordt een ’passende’ hulpverlener gezocht en er wordt een afspraak gemaakt met de cliënt voor verder, gericht onderzoek. Na bespreking van de resultaten hiervan binnen het team wordt een behandelplan opgesteld wat dan uitvoerig met de cliënt wordt besproken. 
Na accoord over het behandelplan volgt de daadwerkelijke behandeling, waarbij de huisarts van de voortgang en resultaten op de hoogte wordt gehouden.

Het team voor ambulante zorg aan ouderen bestaat uit een psychiater, een sociaal geriater, een klinisch geriater, een psycholoog, sociaal-psychia-trisch verpleegkundigen en verpleegkundigen uit de psychiatrische intensieve thuiszorg (PIT) .
Binnen de ouderenzorg gaat het vaak  om cliënten met cognitieve problemen (dementie in al zijn oorzaken en vormen) en  /  of cliënten met psychiatrische of ernstige psychosociale problemen. 
Juiste diagnostiek vormt het begin, advisering aan de cliënt, de familie, de huisarts, het verzorgings- of verpleegtehuis en het RIO (regionaal indicatie orgaan).  

De zorg die Meerkanten biedt bestaat uit behandeling en begeleiding voor cliënten met ernstigere en complexere problematiek.  Op basis van een met de cliënt overeengekomen behandelplan.

Dit behandelplan kan gesprekken omvatten, medicamenteuze behandeling en psychiatrische intensieve thuiszorg. Andere mogelijkheden zijn groepsgesprekken en –bijeenkomsten met een specifieke inhoud, bijvoorbeeld voor weduwen en weduwnaren of over depressie. Voor de familie van dementerenden zijn er ondersteuningsgroepen voor het accepteren van en omgaan met.

Ook andere vormen van (na-)zorg behoren tot het pakket.

naar boven

Crisisdienst en crisishulp

Indien nodig is de Crisisdienst ook voor ouderen beschikbaar. Deze is direct voor overleg met de huisarts bereikbaar en kan zo nodig ook dezelfde dag een beoordeling doen.

In de crisisdienst werken ook sociaal-psychiatrische verpleegkundigen uit het ouderen-zorgcircuit. In de Ouderenzorg kennen we een aantal ondersteunende crisis-interventies. Zoals de inzet van de Thuiszorg en eventueel de Gespecialiseerde Gezinsverzorgende. Verder kan er een beroep gedaan worden op een (tijdelijke) opname in een verzorgingshuis. Gelukkig kan vaak de familie of een andere betrokkene tijdelijke ondersteuning biedenbij de invulling van de zorg. De inzet van de PIT-verpleegkundige is daarnaast een belangrijke (en snel inzetbare) ondersteuning. Indien een opname toch nodig is, kan die binnen Meerzicht plaatsvinden op de afdeling voor ouderen. Voor crisissituaties bij dementerende ouderen, zal de huisarts dit eerst melden bij bet RIO, voor een spoedindicatie. Het RIO zal in overleg met het Buro Zorgtoewijzing een oplossing, een opnameplek proberen te vinden, bijvoorbeeld in een verpleegthuis of in Meerzicht.

                Het neuro-psychologisch onderzoek

In de neuropsychologie wordt het verband onderzocht tussen de werking van de hersenen en iemands dagelijks functioneren. Als iemand op een bepaald gebied, bijvoorbeeld bij het onthouden, minder goed functioneert dan kan hij of zij neuropsychologisch onderzocht worden. Dit onderzoek begint met een gesprek en wordt vervolgd met het afnemen van een aantal tests. Die tests doen een beroep op bet geheugen, de concentratie, bet vermogen om te kunnen plannen, aangeleerde vaardigheden, de taal en de spraak, of het ruimtelijk inzicht. 
Deze cognitieve functies worden door de hersenen aangestuurd en zijn nodig om ”normaal” te kunnen functioneren. Bij een probleem in de hersenen kunnen die cognitieve functies. “verkeerd” worden aangestuurd. Met de resultaten van die tests en andere beschikbare gegevens probeert de psycholoog de klachten en beperkingen in het dagelijks leven in kaart te brengen en te helpen bij het vinden aanpassingen en het hanteerbaar maken van de situatie.

                Psychiatrisch intensieve thuiszorg

Psychiatrisch intensieve thuiszorg ouderen (PITO) richt zich op mensen met complexe psychiatrische en psychogeriatrische problematiek en wordt uitgevoerd door psychiatrisch verpleegkundigen. De gespecialiseerde verpleegkundigen werken nauw samen met de andere disciplines van het ambulante team. Door intensieve begeleiding in de thuissituatie wordt getracht opname te voorkomen of te verkorten. 
Ook voeren PITO-verpleegkundigen observaties uit in het kader van diag-nostiek. 
De verpleegkundige kan acuut ingezet worden voor een periode van drie tot zes maanden.

De cliënten kunnen ondersteund worden in:

· structureren en invullen. van de dag / week
· zoeken naar zinvolle tijdsbesteding
· opstarten van nieuwe activiteiten
· onderhouden van contacten met familie, buurt, verzorgend team
· coördineren van diverse vormen van hulpverlening
· medicatiegebruik
· psycho-educatie aan betrokkene en directe omgeving.

Deeltijd behandeling ouderen

Voor de deeltijdbehandeling ouderen komen mensen in aanmerking die zestig jaar of ouder zijn en psychische problemen hebben. Deze behandeling is gericht op cliënten die meer of andere hulp nodig hebben dan die de ambulante zorg biedt.Ook kan die behandeling worden ingezet voor cliënten die na een opname nog verdergaande behandeling nodig hebben. Deeltijdbehandeling is een behandelingsvorm in groepsverband. Naast de behandeling van psychische klachten kunnen bepaalde vaardigheden (opnieuw) worden aangeleerd. 
Daarbij gaat het om sociale vaardigheden, het leggen van contacten of praktische vaardigheden die nodig zijn bij het verrichtten van huishoudelijke taken. Psychische klachten gecombineerd met bepaalde omstandigheden thuis of met lichamelijke klachten, kunnen ook een intensieve behandeling noodzakelijk maken.Er zijn weekplangroepen, levensbeschouwelijk georiënteerde groepen, creatieve therapiegroepen en er is psycho-motorische therapie en gedragstherapeutisch groepswerk.

naar boven

               Klinische zorg

               Opname

Als ambulante hulpverlening of deeltijdbehandeling onvoldoende ondersteuning bieden voor de problemen, is klinische opname en kortdurende behandeling mogelijk. Daartoe heeft de afdeling ouderen de beschikking over 20 bedden, zowel ten behoeve van geronto-psychiatrische als psychogeriatrische problematiek in combinatie met gedragsstoornissen. Bij de behandeling, begeleiding en verzorging, gericht op herstel of stabilisatie, staat het bieden van veiligheid en structuur voorop.

Iedere cliënt krijgt vervolgens een persoonlijk begeleider / verpleegkundige toegewezen.
De gangbare werkwijze in de kliniek verloopt fasegewijs. De eerste fase is de onderzoekfase. 
Het streven is er op gericht binnen drie weken tot een (werk-)diagnose en behandelplan te komen. 
In overleg met de cliënt en / of diens familie worden afspraken gemaakt, de zogenaamde behandelovereenkomst. Dan start de behandelfase van ongeveer vier weken, waarna evaluatie plaats vindt. Indien noodzakelijk volgt dan de voortgezette behandelfase, steeds met een afgesproken moment van voortgangsevaluatie. 
Globaal genomen kan een klinische behandeling tussen de drie weken en zes maanden duren.

Het behandelproces wordt aangestuurd door het multidisciplinaire behandelteam onder supervisie en verantwoordelijkheid van de psychiater. Ook de klinisch geriater, specialist op het gebied van ouderdomsziekten 
en -problemen, vervult een belangrijke rol in het traject. 
Immers, veelal is er sprake complexe problematiek met een verwevenheid van lichamelijke en psychiatrische symptomatologie.

Naast een goed ingewerkt team van (psychiatrisch) verpleegkundigen en een aantal ziekenverzorgenden met psychiatrische praktijkkennis is er ondersteuning in de vorm van activiteitenbegeleiding en fysiotherapie. Verder natuurlijk de zorg van de hotel/huishoudelijke dienst en de dienst geestelijke verzorging.
Soms is er noodopvang van psychogeriatrische cliënten die vanwege wachtlijsten nog niet in een verpleeghuis kunnen worden opgenomen.

Ook een zogenaamde BOR-regeling (bed op recept regeling) behoort tot de mogelijkheden.

naar boven

                Consultatie en deskundigheidsbevordering

Binnen de verzorgingshuizen bestaat veel, vaak verborgen, psychiatrische problematiek.
Door de verzorgingshuizen kan er niet altijd onderscheid gemaakt tussen problemen ontstaan op basis van een dementie-proces of op basis van een psychiatrische stoornis.
Bewoners met psychiatrische proble-matiek vragen geregeld om veel aandacht en zorg van de verzorgenden en worden door hun gedrag dikwijls als “moeilijk in de omgang” ervaren.
Door het inzetten van de sociaal psychiatrisch verpleegkundige voor consultatie in het verzorgingshuis wordt extra deskundigheid toegevoegd en wordt de verzorgende ondersteund 
in het dagelijks contact met de bewoners.

naar boven

                         

naar boven